Akvaryumda Aydınlatma

Akvaryumlarda aydınlatma hem estestik açıdan hemde bitkiler için artı, canlıların kendilerini daha iyi hissetmeleri(doğal) için gereklidir. Bu yüzden aydınlatma iki açıdan ele  alınabilir. Estetik ve ihtiyaç açısından.

Aydınlatmayı anlayabilmek için aşağıdaki temel bilgilerin anlaşılması gerekmektedir.

 1) Aydınlanma Miktarı (Lux): Bir ışık kaynağından (bizim durumumuzda lamba) belli bir mesafedeki ışık şiddetidir.  Aydınlanma miktarının birimi LUX’dür. Lambanın ışık yoğunluğu bir çok lambanın üzerinde bulunmaktadır. Işık yoğunluğunun birimi Lümendir. (Mesela Kompakt 20Watt Eko bir florasan üzerinde 1200 lümen yazmakta.)

Bu konuyu anlatmamızın sebebi bir çok yerde yapılan hatayı düzeltmek içindir. Akvaryum için gerekli aydınlatma sorulduğunda genellikle litre başına şu kadar watt koy gibi ifadeler veya tavsiyler de bulunulur. Watt bir güç birimidir. Işık şiddeti veya miktarı ile hiç bir ilişkisi yoktur. Şöyleki normal ampul tükettiği enerjinin ( Mesela 100 Watt) sadece % 6 sını (evet sadece %6’sı) ışık üretmek için kullanmakta geri kalanı ile ısı üretilmektedir. Metal Hallide lambalarda ise bu değer %30-40 arasındadır. Yani 100 Wattlık bir metal halide ampul Yaklışık 600-700 Wattlık Ampulun çıkardığı ışığı üretmektedir.  Şöyle izah etmek gerekir ise 100 Wattlık bir ampul de görünür ışık sadece 5-6Watt ‘tır. Geri kalanı ise kızıl ötesi ışınlar ve ısıdır.

36 Wattlık bir TL’D serisi Philips florasanda ise Toplam görünür ışk yayılması 10Watt geri kalanı ise  infrared (kızıl ötesi ışınlar) ve diğer kayıplardır.

Philips’in yine 400Wattlık bir Metal Hallide lambasında ise Görünür ışık yayılımı 96Watt, Infrared yayılımı 237Watt diğer kısmı ise ısı üretimidir.  Görünür ışık yayılımı Metal Halid lambalar için güç arttıkça artmaktadır. (2000Wattlık Metal Hallide için 800-900 Watt civarı. Geri kalanı infrared ve ısı. Bu yüzden küçük güçlü metal halid lambası pek tavsiye edilmemektedir.)

Üstelik burada daha önemli bir konu var. Akvaryuma gereken ışık, tabanın genişliği ile doğru orantılı , akvaryum derinliğinin ise karesi ile orantılı olmalıdır..  Özellikle lambadan uzaklaştıkça  aydınlanma miktarı mesafenin karesi ile azalır. Yani lambayı ne kadar uzağa koyarsanız veya akvaryum ne kadar derin ise aydınlanma miktarı mesafenin karesi kadar azalır. Bunun yanında akvaryum suyu özellikle ultraviyole ve bazı bitkiler için faydalı ışınları süzmektedir. (Güneş gözlüğü gibi davranmaktadır.) Bu yüzden derinlik arttıkça lamba adeti veya gücü arttırılmalıdır. Bu anlattıklarımızdan anlaşılacağı gibi akvaryumda ışık seçimi watt/litre hesabı değil de tecrübe ve bilgi gerektirmektedir. Akvaryumda bitki yetiştirmekte başarılı insanların bilgi ve görüşlerinden faydalanmanız şiddetle tavsiye edilir.

 2) Işığın Sıcaklık Derecesi (Kelvin): Işığın rengi Kelvin cinsinden ifade edilir. Işığın rengi şu demektir: Hepimiz bir tav fırınıda veya bir Demir-Çelik Fabrikasında potadan dökülen demirin rengini görmüşüzdür. Bu potada dökülen demirin sıcaklığı , yaydığı ışığın da rengini ifade eder. Bu konunun akvaryumda nasıl kullanılacağına gelince: Gün işiğinin sıcaklık derecesi  5000 Kelvin civarıdır. Pratik olarak kullanacağımız aydınlatma apareyleride (lamba , floresan vs.) Bu sıcaklık derecesi civarı veya daha yüksek olmalıdır. Güneş ışığı gün boyunca değişik sıcaklıklarla yere geliyor. Bunu sebebi, atmosfere vuruş açısının değişmesidir. Sabahları soğuk(düşük kelvin) ışıktan başlayarak, öğlen ve öğleden sonra özellikle tropik bölgelerde 10,000K’i aşar. Batımına doğru da yine sıcaklıkta düşüş görülür. Otomatik zamanlayıcı sistemler ve değişik derecelerdeki ampullerle doğayı taklit etmek mümkündür. Tabi bu aydınlatma için ayırdığınız bütçeyi bir daha düşünmeniz demektir. Buna pek fazla gerek yok aslında. Günboyu gelen ışığın ortalama sıcaklığını oluşturacak sürekli bir sistemden hemen hemen aynı verimi alırsınız. İşte bunun için genel aydınlatmanız ortalama 5500-7500 arası olmalı.

 3) Lambanın Renk Renderleme  Faktoru(CRI): Renkler deiğişik lamba tiplerinde farklı görülürler. Bu konuyu kolayca anlatmak istersek: floresan lambalar altında renkler olduğundan farklı görünürler. Normal lambalar ve halojen de ise renkler normal güneş ışığındakinin yaklaşık olarak aynısı olarak görülürler. Bu faktör halojende ve normal lambalarda çok yüksek (gün ışığına çok yakın  yani 100 e yakın) florasan , metal halide vs.de ise lamba tipine göre 65 ve çok daha aşağıdadır. Bu özetle halojen ve normal ampullerde renkler gerçeğine daha yakın görülürler , diğer tip lambalarda ise renkler olduğundan farklı görülürler demektir.

 4) Lambanın Yaydığı Işık Dalga Boyları (Işık spektrumu): Bilindiği gibi gün ışığı içinde bütün renkleri içerir. Yani beyaz görünen gun ışığı içersinde mor, mavi, gök mavisi, yeşil, sarı, turuncu ve kırmızı renkleri bulunmaktadır. Her rengin ayrı dalga boyu vardır. (Gökkuşağını hatırlayınız.) Mavi Işık 400 Nano metre(nm), Sarı 550-600nm, Kırmızı 700-750nm gibi. Bir ışık kaynağının yaydığı ışıkta içinde  çeşitli renkler içerir. İnsan gözünün en hassas olduğu renk sarıdır. Bu renk altında cisimler göz yorulmadan incelenebilir. (Normal ampuller ve halojen lambaların yaydığı ışığın rengine dikkat ediniz) Bu yüzden evimizde kullandığımız lambalar bu dalga boylarını en fazla şekilde yansıtacak şekilde tasarlanırlar. Fakat bitkiler için bu dalga boyları neredeyse bir şey ifade etmez. Yukarıda ifade ettiğimiz gibi  lambaların üzerinde yaydığı ışık şiddeti yazılır. Fakat bu değer sarı ışık cinsinden ifade edildiği için bizim için çok fazla bir şey ifade etmez. Önemli olan lambanın hangi renklerde ışık yaydığıdır.  Grafik 1’de  Sylvania’nin Grolux Floarasan Lambasının ışık spektrumları görülmektedir. Aşağıda da  anlatılacağı gibi 450 nanometre ve  650 nanometre dalga boyları bitkinin fotosentezini özendiren ve arttıran dalga boyları olduğu için Grolux bu dalga boylarında diğer dalga boylarında olduğunun üç –beş katı daha fazla ışık vermektedir.

Grafik 1: Sylvania Grolux Lambaların (Grolux ve Grolux wide) Işık Spektrum Eğrisi.

ESTETİK AYDINLATMA:

Estetik açıdan aydınlatma akvaryumdaki bitkilerin ve balıkların renklerinin vurgulanması , akvaryumdaki detayların gözü yormadan izlenmesi amacıyla kullanılır. İhtiyaç aydınlatması ile birlite kullanılabilir. Esteki aydınlatma için halojen aydınlatma, veya gün ışığı floresan lambalar kullanılabilir.

İHTİYAÇ AYDINLATMASI:

Bitkilerin büyümesi ve balıkların doğal ortamlarında bulunduklarının hissiyatının verilmesi için aydınlatma gereklidir. Aydınlatma tipi seçilirken bazı kriterlere dikkat etmek gerekmektedir. Akvaryumdaki diğer etkenlerin seçiminde ve dizaynında olduğu gibi aydınlatmanın seçiminde de akvaryumun uyumu gözönüne alınması gerekmektedir.

Yani akvaryumdaki bitkilerin ve balıkların benzer ışık özelliklerine ihtiyaç duyması gerekmektedir. Aksi taktirde aydınlatma  balık veya bitki için seçilmek zorunda kalınır veya seçilmiş aydınlatma miktarı ve tipi, bitki veya balığı rahatsız edici olabilir.

Balık Aydınlatması: Balıkların doğal ortamlarındaki ışık faktörlerinin sağlanması için yapılır. Eğer balık bir yüzeye yakın ve bol işik altında yaşayan bir balık ise olabildiğince güneş ışığına yakın ve yüksek şiddete aydınltma kullanlabilir. Eğer balık derinde veya loş ortamda yaşayan balık türü ise aydınlatma bu ambiansı yakalayacak şekilde olmalıdır. Daha çok estetik aydınlatmdaki hususlar göz önüne alınır. Örneğin; Piranha’ların veya bolca Loach türlerinin bulunduğu şiddetli ve yüksek kelvinli(Daylight-güneş ışığı) aydınlatma uygulamak, balıkların stres ve huzursuzluktan hastalanmalarına neden olur.

Bitki Aydınlatması: Bitkilerin büyümesi için ışık,  gübre, iyi bir dip kumu, uygun akvaryum ortamı vs.den çok daha fazla gereklidir. Bitkiler fotosentez yaparlar ve bu sayede yaşamlarını sürdürürler (Diğer bütün faktörler de çok önemlidir). Fotosentez yapılabilmesi için bilindiği gibi en önemli faktör ışıktır. Fotosentez sadece ışık altında olur ve  ortamdan bitkiler CO2 (karbondioksit) çekerek yerine 02 (Oksijen) verirler. Işık kesildiğinde ise durum tam tersi şekilde ceryan eder ve bitki ortamdan (akvaryumdan) oksijen alıp ortama CO2 verirler. Bitki aydınlatması bitkilerdeki fotosentez olayını arttırıcı olacak şekilde tasarlanması gerekmektedir. Işığın kalitesi de miktarı kadar önemlidir.

Yapılan araştırmalara göre fotosentez özellikle mor ötesi (ultra viyole) ve kırmızı 450 nano metre dalga boyu ve 650 Nano metre dalga boyunda çok fazla artış göstermektedir.  Fotosentez olayını arttırmak için güneş ışığı özellikleri gösteren lambaların seçimi ile birlikte bu tip özel lambaların seçimi bitkinin fotosentez yapmasında artışa sebep olacak ve bitkiler çok daha hızlı büyüyeceklerdir.

Aydınlatma Terimleri

İlk başta göz korkutucu gelebilir. Bu terimler size verildiğinde ne olduklarını bilemiyor olabilirsiniz. Peak ışıklandırma Firması’ndan Chris Terry sorularımızı yanıtladı.

CRI nedir?

CRI – (Color Rendering Index, Renk Sunum İçeriği) – Renk Sunumu bir ışık kaynağının cisimlerdeki renk üretimidir. 0-100 arasında değerlendirilir. 100 en canlı rengi gösterir. 80 CRIlık bir ışık kaynağı 60 CRIlıktan daha canlı ışık verir.

Kelvin nedir?

Kelvin Sıcaklığı ışık kaynağının kendisinin genel rengini ifade eder. Bir ışığı sıcak ya da soğuk olarak ifade ettiğinizde onun kelvini hakkında bilgi vermiş olursunuz. Düşük kelvinler (ör. 3000K) sıcak ışığı, yüksekler ise ör (8000K) düşük sıcaklığı belirtir. 5000-6500 arası Kelvin gün ışığına karşılık gelir.

1000 K: kandil, yağ lambası

2000 K: Gün batımı, gün doğumu. Yüksek basınçı sodyum lambalar.

2700 K: Sıcak beyaz florasanlar.

2850 K: Klasik telli ev ampülleri

3000 K: Stüdyo lambaları

3500 K: Kuartz halojen lambalar.

4000 K: Flaş ampüller.

4100 K: Soğuk beyaz florasanlar.

5000 K: Mavi flaş lambaları, elektronik flaş, ortalama gün ışığı.

6000 K: Açık öğlen güneşi, standart Metal Halide (HID) lamba.

7000 K: Biraz kapalı gökyüzü.

8000 K: Bulutlu, sisli gökyüzü.

10,000 K: Tam kapalı gökyüzü.

11,000 K: Güneşsiz, mavi gök yüzü.

20,000 K: Açık havada, dağdaki gölgeler.

Lümen nedir?

Işık Enerjisinin ölçüsüdür. Diğer bir deyişler bir ışık kaynağından toplam çıkış lümenle ifade edilir. Lümen ne kadar yükse ışık o kadar parlak gözükür. 1 lumen = 0.00146 W

Lüks nedir?

Özgül ışık miktarıdır. Metrekare başına düşen lümenden hesaplanır.

Watt nedir?

Watt güç birimidir. Genellikle lümenle karıştırılır. Lümen bir lambanın parlaklığını belirtir, watt ise o lambanın yanarken harcadığı gücü. AYNI TİPTE BİR LAMBA’NIN yüksek wattlısı yüksek lümen, düşük wattlısı düşük lümen verir. 1 lumen = 0.00146 W

Starter ve balast arasında ne gibi farklılıklar vardır?

Starter lambaya ani bir ark atar ve lamba yandıktan sonra başka bir iş yapmaz. Arabadaki marş motorunun arabada yaptığı görevi yapar diyebiliriz. Balast ise devrenin düzenleyicisidir. Lamba çalışırken devamlı olarak voltajı ve akımı düzenler. Bazı balastlar başlatıcıları kendi bünyesinde barındırır.

Elektromanyetik ve elektronik balast arasındaki fark nedir?

Elektromanyetik balast başlatmasını ve düzenlemesini ana gövdeye monte edilmiş bakır kanatlar üzerinden manyetik olarak yapar. Elektronikler ise lambayı bileşenleri (direnç, kapasitör, diyot, transistör vb.) yardımıyla çalıştırır. elektronikler, daha hafiftir, enerjiden daha fazla tasarruf ettirir, daha küçüktür, çok daha hafiftir, soğuk şekilde çalışır ancak biraz daha pahallıdır. Nemden korunmasına da dikkat edilmeli akvaryumun nem alınmayacak bir bölgesine yerleştirilmelidir.

Akvaryum Bitkileri İçin Işığın Önemi

Akvaryumda Kullanılan Lamba türleri

Bitkilerin gelişimlerini desteklemek için yeterli aydınlatma yapılmalıdır. Doğadaki bitkilerin büyük çoğunluğu fotosenteze bağımlıdır. Bu sucul bitkiler için de böyledir. Uygun spekturm çoğu kez gözlenebilir ama gözle görünmeyen (UV ev IR gibi) başka etmenler de vardır.

Doğru tipte bir ışıklandırma satın alabilmeniz düzenlemenizde kullanacağınız bitki çeşitlere bağlıdır. Çünkü çok fazla veya çok az ışığın eşit derecede istenmeyen etkileri olacaktır. Gereğinden az ışık bitkilerin gövdelerinin uzamasına, gereğinden fazla ışığın ise bitkilerin solmasına yol açan alg patlaması ve sıcaklık yükselmesi gibi etkileri olur.

En çok kullanılan ışıklandırma seçenekleri floresanlar ve metal halide HQI’lardır.

Floresan Aydınlatması

FL iki ucundan bağlı ince bir tüptür. T8 ile T5′i ayıran tüpün çapıdır.

T8 evde kullanılan tipik aydınlatma aracıdır. Sucul bitkiler için uygun olan versiyonları da vardır.

T5 T8′den çap olarak daha küçük olmasına rağmen aynı parlaklığı sağlar. Çağın küçük olması aynı alana daha fazla T5 yerleştirilebileceği anlamına gelir. Bu lambaların iki türü vardır; HE(yüksek ferformans) ve HQ(yüksek verim).

t8t5hot5t4akvaryumporta Akvaryum Aydınlatması Nasıl Olmalıdır ?

PL genellikle yemek çubuğu lambası olarak anılır ve başka tip bir floresan ışığıdır. Ya bir birine paralel iki floresanın ya kaynaştırılmasından ya da U-şeklinde bir floresandan oluşur. Tek bir bağlantı noktaları vardır ve çıkışı ve performansı normal floresanları gölgede bırakır.

plt8akvaryumportalinet Akvaryum Aydınlatması Nasıl Olmalıdır ?

Metal halide HQI

Metal halide aydınlatması spekturmun tamamına en yakın aydınlatmadır. Bunun yanında ışık üretme yeteneği azdır ve diğerlerine göre daha fazla sıcaktır.

Renk Sıcaklığı

halogenlamphqiakvaryump Akvaryum Aydınlatması Nasıl Olmalıdır ?

Renk sıcaklığı; parlaklıktan algılanan renktir. Birimi K(Kelvin)’dir. Genellikle 5500K ile 8000K arasında değişir. Kelvin değeri azaldıkça lambanın rengi sarıya, arttıkça maviye doğru döner.

Işıklandırma

Sucul bitkiler biyolojik saatlerinin ritmlerine dayalı olarak gelişirler. Gündüzleri aktif, geceleri pasif durumda olurlar. Güneş ışığıyla başlayan fotosentez güneş batana kadar durmaz. Aydınlatmanın yeterli kullanımı bu  süreci zenginleştirir ve bitkilerin sağlıklı gelişimini sağlar. Bitkiler gece pasif duruma geçmişlerse (bu genellikle yapraklarını kapamalarıyla olur) çok güçlü ışıkla bile tekrar aktif olmayabilirler. Hızlı büyüyen bitkiler yavaş gelişenlere oranla daha fazla aydınlatma zamanına ihtiyaç duyarlar. Günlük 10 saat aydınlatma en iyisidir.

Aydınlatma kalitesi ve bitkilerin gelişimine etkisi

Fotosentez ışığın farklı dalga boylarında eşit olarak gerçekleşen bir olay değildir. Farklı renkte ışıkların bitkiler üzerinde farklı etkileri olur. Örneğin; kırmızı renkli bitkiler ultra viyoleye çok yakın olan mavi spekturmu daha fazla kabul ederler. Bu tip aydınlatma uygun besinlerle birleştirildiğinde kırmızı bitkileri çok göz alıcı hale getirecektir. Floresan lambalar dengeli spekturm dağılımı olmayan bitkiler için kullanılırlar. Yoğunlukları da zamanla azalacaktır. Bu bitkilerin daha yavaş gelişmelerinden ve daha az renkli hale gelmelerinden anlaşılabilir. Bu süreçte bitkiler daha az gelişirken kullanılmayan besinler farklı ışık ihtiyaçları olan yosunlar tarafından kullanılırlar. Bu yüzden lambaların düzenli değişimleri bitki gelişimine etkilerini garanti altına almış olur. Floresan lambalar her üç ayda bir, daha yüksek verimli T5′ler ise altı ayda bir değiştirilmelidir.

Aydınlatma Miktarı

Elimizde bir tankın sahip olması gereken lamba miktarını belirleyen kurallar yoktur. Bazıları 1 litre su için 1 W ışık kullanılması gerektiğini söylerler. Bu hesaba göre 100 litre bir tankta 100W ışığa ihtiyaç duyulur. Ama her tankın su derinliği ve içindeki bitkinin cinsi ve yoğunluğu farklıdır. Bu yüzden kendi tankınız için doğru miktarı ancak deneme yanılma yöntemiyle bulabilirsiniz. Genellikle hızlı gelişen bitkiler litreye 1 W’tan daha fazlasını isteyeceklerdir. Derin ve hızlı gelişen bitkileri fazlaca ihtiva eden tanklarda bu oran 1.5′den 1.7′ye kadar değişebilir. Yani 100 litrelik bir tankta 150W veya daha fazlasına ihtiyaç duyulabilir.

Nüfuz Etme

Nüfuz etme ile kastedilen şey ışığın suyun içerisine girmesi ve bu yüzden suyun derin bölgelerinde parlaklığın azalmasıdır. Farklı lümenlerin farklı nüfuz edişleri olacaktır, en zayıf olanı kırmızı ışıktır. Derin denizlerde kırmızı ışığın aşağı inmesi mümkün olmadığından sadece mavi ışık görünür. Farklı aydınlatma ekipmanlarının farklı nüfuz etme güçleri vardır.

Palyaço Balıkları’nın Üretimi

                                                             Palyaço Balıkları’nın Üretimi

Disney’in karakteri Nemo sayesinde pek çok kişi palyaço balıklarına aşina oldu. Palyaço Balıkları ya da diğer adlarıyla Anemon Balıkları; Pomacentridae ailesine mensuplardır. Üretilmesi en kolay tropik deniz balıklarından birisidir. Palyaço balıkları düzenli olarak akvaryuma yumurta döker. Yumurta ve lavraları büyük olduğu için kolayca canlı kültür yemlerinden yiyebilirler, bu açıdan bu yavruları büyütmesi diğer pek çok deniz türünün yavrusunu büyütmekten daha kolaydır.

Palyaço balıklarını üretmek istiyorsanız önce bir çifte ihtiyacınız var. İnanın ya da inanmayın tüm palyaço balıkları erkek doğar. Yetişkin oldukları zaman en büyük olan baskın balık üreyen dişiye dönüşür. 2. en büyük ve baskın ise üreyen erkeğe dönüşür. Diğer hepsi yavru ya da nötr cinsiyetli (pasif erkek) kalırlar. Eğer üreyen dişi kaybolursa; üreyen erkek üreyen dişi olacak, kalanların en büyüğü de üreyen erkek olacaktır. Bu döngü bu şekilde sürer. Eş tutmuş bir anemon balığı çifti almak bir tercih olsa da bir gurup genç balık alıp bunları beraber büyütmek genellikle daha iyi sonuç verir. Eş satın almak istiyorsanız beraber gezen balıklara dikkat edin, bazen yumurtlamış bir çift bulacak kadar şanslı olabilirsiniz. Büyük balıklar alırken dikkat etmelisiniz, dişi erkeği yaralayıp öldürebilir.

Bir diğer önemli nokta akvaryumun kurulumu. Akvaryum yeterince büyük; yaklaşlık 200 litre olmalıdır. Üretim için çifti akvaryumda yanlız bırakmak daha iyi olacaktır.

Akvaryum; güzel bir anemon, bir kaç canlı kaya ve bir kaç dikey yüzlü kaya ile dekore edilmelidir. Tabanda mercan kumu, parlak ışık, iyi bir filtrasyon ve bir protein skimmer olmalıdır. Anemon balıkları stressiz olmalıdır. Bu da agresif olmayan akvaryum arkadaşları ve iyi su şartları demektir.

Anemon balıkları karışık, güzel bir diyet ister Bu diyet kuru yemler, teke, midye ve kalamardan oluşabilir. Her gün az az ve sık sık beslemek gerekir.

Yumurtlama; balıklar ortamlarına adapte olduktan sonra 1 ile 12 ay arasında olur. Balıklar üremeye hazır olduğunda agresifleşir, erkek dişinin önünde aşağı yukarı dans eder. Beraberce seçtikleri bir kayanın üzerini ağızlarıyla temizlerler. Yumurtlama sabah erken veya akşam saatlerinde olur ve birkaç saat sürer. Erkek yumurtaların bakımını üstlenirken dişi de yuvayı korur ve erkeği denetler.

Yumurtlama 12-18 günlük periyotlarla devam eder. Eğer anne baba yumurtaları yemiyorsa yumurtalar ayrılmamalı anne babanın bakması için bırakılmalıdır. Başta yumurtalar parlak turuncu bir renge sahiptir, daha sonra bu renk gider ve gözler belirginleşmeye başlar. Yumurtanın çıkması sıcaklığa bağlı olarak 6-15 gün arasında olabilir.

En kritik dönem yavruların ilk 10 günlük dönemidir. Bu sürede yavruları yaşatabilirseniz ondan sonra büyütmek çok daha kolay olacaktır.

  Yazan: William Berg

Nimbochromis livingstonii (Yaşayan Kaya)

Latince Adı: Nimbochromis livingstonii

Habitatı: Malawi gölünün sığ çamurlu bölümleri.

Beslenme Biçimi: Etçil.

Kendi Türlerine Davranışı: Agresif.

Davranış Biçimi: Aşırı agresif.

En Fazla Büyüdüğü Boy: 25 cm (santim)

Sıcaklık: 25 ila 26 °C.

En Az Akvaryum Hacmi: 350 lt.

pH: 7.8 ila 8.6.

Su Sertliği:  Sert.

Üreme: Dişiler maksimum 100 adet yumutrayı 28 gün ağızda kuluçka oluşturumak için tutarlar.

Tür Hakkında: Akvaryum içerisinde küçük balıklarınız,yavru veya genç balıklarınız ile birlikte aynı ortamda olması gereken bir balık türüdür. Boyları 25cm (santim’e) kadar varabilen bu türler akvaryum ortamlarında çok daha büyük boylara varabilirler. Dişileri erkeklere oranda daha kibar ve küçük boyludurlar.Renkleri kahverengimsi ve beyazın karışık olduğu kamuflaj şekildedir. Erkeklerin kamuflajı çok az maviden kahverengiye dönüşen ve beyazla karışık renklerdedir

Tropheus

 

Ülkemizde Tropheus olarak tanınan türün çok çeşidi vardır. 7,5-10cm boyutlara ulaşabilirler. Üretimleri yakın zamana kadar zor sayılmakla birlikte, bugün ülkemizdede üretimi başarılmış türleri mevcuttur. Fiyat olarak diğer cichlid türlerinden oldukça pahalı olan bu türün, herkese ulaşması zordur.

Tanganyika Gölü’nün batı kıyılarında yaşar. 23-28ºC arasındaki sıcaklıklardan hoşkanırlar. Su sertliği olarak pH 7.6-8.6 arasında yaşarlar. Akvaryumun tabanı, içinden geçitler vericek biçimde kayalık olarak hazırlanmalıdır. Akvaryumdaki balık sayısı 6-10 arası olmalıdır. Balıklar akvaryumdan geçici bir süreliğine bile olsa çıkarılmamalı ve yerlerine yenileri koyulmamalıdır. Yüksek kaliteli yemler tercih edilmelidir. Asla kırmızı sivrisinek lavrası, Tubifex ve dana yüreği verilmemelidir.

Tropheus cinsi balıklarda cinsiyeti ayırmak oldukça zordur. Erkekler ve dişiler birbirlerine çok benzer.Erkeklerin çeneleri dişilere oranla daha çıkıktır . Dişilerin üreme organı erkeklerin üreme organından daha büyüktür. Ufak boylarda cinsiyeti ayırmak imkansızdır.Balık satıcıları biz ayırırız derlerse bile inanmayalım.Belli bir boydan sonra mücevhercilerin kullandığı gözlükle bakılarak cinsiyet %100 bir şekilde anlaşılabilir.

Tropheus cichlid’in çok değişik renklerde türleri mevcuttur. Portakal, kırmızı ve sarı renklerdeki türleri bilinir. Çiftleşme dönemlerinde dişiler 5 – 60 arasında yumurta bırakırlar. Yumurtadan çıkan yavrulara ilk iki hafta süresince artemis saline verilebilir.

Tropheus Duboisi

T. duboisi, oldukça derin biyotoplarda (35 m.) dibi çamurla kaplı irili ufaklı kayaların bulunduğu bölgede yaşar. Ağız yapılarından dolayı, yarı dikey vaziyette durarak yemlenir.

Üreme zamanı 4-5 m.lik kıyılara kadar sokulurlar. Sürü veya kalabalık halinde pek görülmezler. Tek tük olarak kayaların etrafında yosunları kazıyarak beslenirler.

Tropheuslar içinde seksüel dimorfızm görülmeyen tek tür, duboisidir. Ağız yapısından dolayı (alt çenenin üst çeneden daha geride olması) ona ayrı bir hava katar. T. duboisler aynı soydan gelen yapı benzerliği ile gölün kuzey bölgesinde geniş bir alana yayılmışlardır. Yetişkinlerle yavrular arasında renk farklılığı görülür.

Yavrular olgunlaşıncaya kadar siyaha yakın kahverengi bedenlerini, irili ufaklı birçok beyaz benek süsler. Daha sonra bu benekler giderek kaybolur. Balığın kafasına mavi renge dönüşür ve omuz hizasından göğüs yüzgecine doğru beyaz bir bant oluşur. Bu bant Maswa duboisilerinde bazen görülmez.

Tropheus Polli

T. polli, Zaire sahillerinde geniş bir alana yayılmıştır. Bunlar duboisilerin aksine gölün muhtelif derinliklerinde sık sık görülürler. Dış görünüş olarak en yakın akrabası T. annectens’dir. Boy olarak polli’den kısadır. Seksüel dimorfızm bu türde yaygın olarak görülür. Ağız yapıları diğerlerine göre daha ilerde ve dikeycedir. Normal zamanlarda erkeklerin bantları sarımsıdır, eşleşme halinde bu bantların kenarları mavileşmeye başlar.

Üreme zamanlarında oldukça sert ve kavgacı olurlar. Erkeklerin ilginç bir özelliği olarak, oldukça kalabalık sürüler oluşturarak kayaların çevrelerinde yem araştırmalarıdır. Bu davranış biçimi, Simochromis diagramma, Petrochromis fasciatatus, Lepidolamprologus elongatus ve Lamprologus callipiterus türlerinde de görülür.

Tropheus Brichardi

T. brichardi, vücutlarındaki dikey bantlar yüzünden birbirlerinden zor ayırt edilirler. Bir çok renk varyasyonları bulunur. Gölün sığ sularındaki kayalar arasında bazen çok büyük sürüler halinde, bazen de tek tük yemlenirken görülürler. güneşin çok parlaklık oluşturduğu zamanlar gölün çok sığ kesimlerine kadar gelerek kayaların üstündeki yosunları kazırlar. Bu esnada balıkçıl kuşlara karşı güneş ışığından yararlanarak kendisini bulunduğu ortama göre ayarlar ve kuşlara yem olmaktan kurtulur. T. brichardi’nin yaklaşık 25 çeşit farklı renk varyasyonu bilinmektedir. En son keşfedilen ise koyu siyaha yakın bir gövde ve bu rengi de geniş turuncu bir renk süsler. Bu balık genel olarak Tropheus spp. aff. brichardi veya Tropheus spp. black brichardi olarak adlandırılır

T. moori

T. moori en kalabalık renk varyasyonunu oluşturan, en tanınmış türdür. Tanganyika’nm yarısından gölün en uç kısmına kadar olan yerler yaşam alanını oluşturur. Üremelerindeki davranışlar aynen diğer Tropheuslar gibidir. T. moori’nin orijini, gölün en uç kısmı olan Kinyamkolo’dur. Renklerindeki farklılıklarından dolayı ilk bakışta zor ayırt edilirler. T. moori Sumbu’nun yanakları ve gövdesinin bazı yerleri çok parlak noktalarla çil gibi süslüdür. T. moori Chimpimbi’nin yanakları ise kiraz kırmızısı renge bezenmiştir.

Tropheusların hepsi ağızda kuluçka yaparlar. Dişiler yavrularını oyuklarda, taşlar arasında, mağaralarda saklarlar. Üretilmeleri diğer türlere göre daha zor olmaktadır. Cichlidler arasında en iri (7 mm.) yumurtaya sahiptirler. Bu nedenle dişiler en çok 4-5 adet yumurtayı ağızlarında tutabilirler. Yaklaşık 1 ay kuluçka devresi vardır.

Tropheuslarda sağlıklı bakım için gerekli 10 maddeYazan: John N. Davidson

1-Suyunuzu sıklıkla değiştirin. Tropheus’ların iyi su şartlarına gereksinimleri vardır. Bizim bulgularımıza göre haftalık 30 % su değişimi düzgün su şartları sağlanmasına yardım eder. Buna karşın bu orandaki su değişimlerinin biyolojik filtrasyona herhangi bir olumsuz etkisi yoktur.

2-Spirulina ağırlıklı besleyin. Biz balıkları günde 6 defa yemliyoruz. Bunun dört öğünü spirulinadan oluşuyor. Diğer ikisi ise çiklitler için üretilmiş pul yemlerden. Evet; onları kan kurdu gibi yemlerle de besleyebilirsiniz fakat ne diye riske girilsin ki?

3-Onları sıklıkla ve azar azar yemleyin. Balıklarınızı her zamanki saatlerde yemleyin fakat normalden daha az miktarda. 15 dakika sonra dönün ve tekrar yem verin. Tropheuslar artık yiyemeyecek hale gelene kadar yiyecektir. Onları yem yerken izlemek çok eğlencelidir. Başkalarından yemlemeden kaynaklanan balık ölümleri hakkında bir çok hikaye duyduğunuza eminim. Ben bu durumun aşırı yemlemeden kaynaklandığını tahmin ediyorum.

4-Tropheusları büyük gruplar halinde besleyin. En az on iki balık. Böylece tanktaki baskın balığın baskın olmayanlara musallat olma ihtimali düşecektir. Eğer yeterli sayıda balığınız yoksa tanktaki agrasyon dağılamayacaktır.

5-Tropheuslarınıza en az 120 cm’lik tanklarda bakın tercihen 300 lt ya da daha geniş hacimli olanlarında. Aldığınız balığın boyu o balığın sahiplenmek isteyeceği alanın genişliğiyle doğru orantılıdır. Daha küçük tanklar baskın balık tarafından kovalanan balığın rahatça saklanabileceği alanların olmasına imkan vermez. Nihayetinde bu durum ciddi yaralanmalara sebebiyet verir.

6-Tropheuslarınıza sadece çok benzer balıklarla bakın. Tabi eğer buna mecbursanız. Çok benzerden kastımız beslenme ve sindirim sistemi ile ilgili. Eretmodus buna iyi bir örnektir. Frontosa ile Tropheus bir arada bakılabilir ama beslenme şekilleri farklıdır. Tropheusları benzeri olmayan balıklarla birlikte beslemek Bloat hastalığını tetikleyici bir unsurdur.

7-Balıklarınızın canlarının sıkılmasına izin verin. Onların üzerinde stres yaratmayın. Suyu aynı gün aynı saat ve aynı zaman dilimi içerisinde değiştirin. Akvaryumun ışıklarını aynı saatte açın aynı saatte kapatın. Tropheuslarınızı aynı saatlerde yemleyin. Her şeyi zamanında yapın.

8-Tropheuslarınızı her yemlemeden sonra izleyin. Yem yemeyen balığın tedavisi onu bu evrede tespit ettiğinizde daha kolaydır.

9-Tankınıza yeni Tropheus eklediğinizde çok dikkatli olun. Tankınıza Tropheus ekleyebilirsiniz. Bunun en iyi zamanı gecedir. Işıkları kapatın ve tankınızın üzerini 24 saatliğine örtün.

10-Eğer Hiper-Agresif Bir Balığınız Varsa onu bir süreliğine çıkarın. Eğer bu hiper-agresif balık haddini aşarsa başka bir tanka alın. Birkaç gün orda kalmasına izin verin. Tropheus sosyal bir yapıya sahiptir ve bu yalnızlık onu kendine getirecektir. Onu eski tankına geri koyduğunuzda emin olun eskisi gibi olmayacaktır. Bu yüzden bir sakinleştirme tankı edinebilirsiniz.

 

Demasoni

 

Pseudotropheus demasoni, son yıllarda pet shoplarda dahi boy göstermeye başlamış malawinin en sevimli mbuna gruplarındandır.Malawi zebra olarak da bilinen demasoni erkeği ve dişisinin de canlı renkli olmasından dolayı akvaristler tarafından tercih sebebi olmaktadır.

Demasoni için 25°C-27°C ideal su sıcaklığı, 7.5-8.5 ph (sert su) , kayalardan oluşan dekor ve tabanta rahat kazabilecekleri ince silis yada kuvarts kum olmalıdır.

Beslenme biçimi olarak çok tipik bir otçul olan demasoni ince uzun bir bağırsak yapısına sahiptir ve yanlış yemlemelerden kaynaklı uzucu kayıpların en çok yaşandığı (Malawi bloat ve dropsy gibi bağırsak kanseri hastalıkları) Malawi türlerindendir. Demasoni turunun bitkisel pul yemler ağırlıklı olarak beslenme diyetini oluşturmalıdır.

Demasoni, erkek-disi ayrımı olarak birçok hobicinin yanlış yönlendirildiği bir turdur. Genelde çevreden ‘’dişi olan açık, erkek olan daha koyu renklidir’’ seklinde duyumlar alırlar. Surekli söylediğimiz gibi birçok mbuna grubunda erkek-disi ayrımında kullanılması gereken en güvenilir yöntem anüs-vent yöntemidir.Demasoni genelde barışçıl bir balıktır ve birçok mbuna turu ile karma akvaryumlarda beslenebilir. İdeal demasoni kolonisi gibi net bir kavram olmamakla beraber 1 erkek 4 disi ve katları olacak sekilde kolonilerin oluşturulması gerekmektedir.

Demasoni dişileri ağızda kuluçka yapar ve yumurtalarını 17-21 gun(su sıcaklığına göre kuluçka suresi değişkenlik gösterir) ağızda taşır. Disileri erginlik seviyelerine yumurta sayıları 7-30 arası değişmektedir. Anaç balığın agız kısmının kararmasının(yavruların keselerinden kurtulup anne ağzından dahi renklerini göstermesi) ardından kusturulması tavsiye edilir.

Demasoni alınırken dikkat edilmesi gereken en önemli husus bant kalitesidir. Alınacak anaç veya yavru balıkların bantlarının duzgun olmaması, gelecek nesil yavrulara da o bozukluğun tasınması anlamına gelmektedir. Alınırken dikkat edilecek diğer hususlar balığın karnının ne çok siskin ne de çok zayıf olmaması, pullarında kabarıklık olmaması, gözlerinde patlamışçasına siskinlik olmaması, balığın hareketlerinin canlı olması gibi durumlar gözlemlenmelidir. Demasoni birçok mbuna grubu gibi kolay strese giren ve stres esnasında renklerini atan bir balıktır. Yukarıda belirttiğim hususları gözlemlediğiniz takdirde gönül rahatlığı ile demasoni alabilirsiniz

İmparator

 

Peacocks Cichlidler, Malawi Gölü’nün derin sularında kayaların kumlarla birleştiği habitada sahip bölgelerde yaşayan , Aulonocara türü cichlidleridir.Ülkemiz akvaryumcularında İmparator Cichlidler olarak satılmaktadır.Son yıllarda oldukça popüler olan bu balıklar, Malawi Cichlid besleyen akvaristler için oldukça dikkate değer balıklardır.Onların popüler olmasının sebebi ise, erkek balıkların alabildiğine güzel renkleri ve sosyal olarak uyumlu mizaçlarıdır.Bakımı kolay balıklar olduğu için, acemi akvaristlerde zorluk çekmeyeceklerdir.Önceki yıllarda, tarihsel nedenler dolayısıyla Malawi Haplochromis Cichlid grubu içerinde yer alan bu balıklar, günümüzde Aulonocara türü adıyla anılmaktadırlar.Erkekleri kırmızı, yeşil, mavi, altın, parlak sarı gibi renklere sahip iken, dişilerde genel renk kahverengi-gridir.Doğal ortamlarında, Malawi Gölü’nün derinliklerinde kumluk alanlarda yaşayan Peacockslar içerisinde, sosyal konut olarak kumu ve kayaları tercih eden türler vardır.Örneğin Aulonocara Gertrudae tamamen kumluk alanlarda yaşarken, kayalık alanlardan uzaktır.Jacopfreibergi ise genelde kayalık alanlarda yaşamaktadır.

Doğal ortamlarında, tüm gün boyunca iyi avcı olan peacockslar, en küçük hareketleri bile algılayabilecek sensor sistemine sahiptirler.Sinir sistemleri, en küçük titreşimi bile algılayacak kadar iyi gelişmiş olan Peacocksların en ortak özellikleri, gözlerinin ve ağızlarının büyük olmasıdır.Vücut renkleri farklı olmasına rağmen, bazı peacocks türlerinde yanak renklerinin farklı oluşu da onları oldukça ilginç bir görünüme kavuşturmaktadır.

Akvaryumun Özellikleri

Peacocks cichlidler için 1 metre uzunluğunda 200 litrelik bir akvaryum yeterli olacaktır.Isı olarak 23-27 derece arasında sıcaklık tercih edilmeli ve su alkalinli sert tercih edilmelidir.Ph 7.8- 8.0 oranına sabitlenmeli ve sıcaklık ve ph’ da dalgalanmalara karşı dikkatli olunmalıdr.Akvaryumda, kireçtaşı kayalarla, özellikle erkek balıkların ve kuluçka döneminde de dişi balıkların saklanabileceği mağaralar şeklinde dizayn yapılmalıdır.Kaliteli malzemelerle filtrasyon sağlanmalı ve kısmi su değişiklikleri aksatılmadan yapılmalıdır.Bitki olarak Java Fern ve Anubias tercih edilebilir.Peacockslar diğer Malawi cichlidlerine oranla bitkilere karşı ilgisizdirler.

Sosyal Davranış

Oldukça huzurlu mizaca sahip balıklardır.Akvaryumda gruplar halinde beslenmesi tavsiye edlir.Sadece erkek Peacockslar, diğer erkeklere karşı kendi bölgelerini savunurlar.Kayalarla oluşturulacak bölgelerle, erkekler arasındaki huzursuzluğun önlenmesi için tedbirler alınmalıdır.Baskın olmayan erkekler, stresten dolayı çoğu zaman renklerini sergileyemezler.Dişiler genellikle akvaryum içerisinde, gruplar halinde gezerler.Genelde tek tür, grup halinde bakılması tavsiye edilir.Diğer malawi cichlidleri ile, karma bir akvaryum oluşturulacaksa, mizaç olarak huzurlu Hap türler tercih edilmelidir.Özellikle Mbuna türü Malawi cichlidleri ile birarada beslenmemelidir.Aşırı saldırgan balıkların bulunduğu akvaryumlarda, stresten dolayı çabuk hastanabilen, nazik balıklardır.

Beslenme

Peacocklar her türlü ticari yemlerle beslenebilen nadir balıklardandır.Yem ayırımı yapmazlar.Ancak genel olarak protein ağırlıklı yemlerle beslenmelidirler.Mavi rengin daha parlak olması için sprulina yemlerle destek yapılmalı, sarı ve turuncu renkler için Krill ve protein ağırlıklı yemler verilmelidir.Kesinlikle hormon içerikli ilaçlar kullanılmamalıdır.Dondurulmuş gıdalar ise, haftada bir takviye diyet şeklinde uygulanabilir.

Üreme

Akvaryumda tek tür bakılarak üremesi sağlanmalıdır.Çok türlerde melezleme kaçınılmazdır.Erkek balık kumları kazarak yuva hazırlar.Dişi bu yuvaya yumurtlar.Yumurtalar döllendikten sonra, dişi ağızda kuluçka için yumurtaları alır.Yaklaşık 21-28 gün süresince kuluçka devam eder.Bu dönem içerisinde, dişilerin saklanabileceği yarıklar veya mağaraların akvaryumda bulunması çok önemlidir.Yoksa kısa sürede dişi balık yumurtaları bırakacaktır.Yaklaşık 30-60 yavru üretilebilir.

Labidochromis Caerulus (Sarı Prenses)

 

Latince Adı : Labidochromis Caerulus (Sarı Prenses)

Habitatı ve Anavatanı : Malavi Gölü – Bol Kayalık Kesimleri

Beslenme Biçimi : Hem Etçil Hem Otçul

Kendi Türlerine Davranışı : Orta Derecede Agresif

Yüzme Seviyesi : Dip-Orta Seviye

Cinsiyet Ayrımı : Anüs – Ventral açıklığı aynı boyda ise erkek , Ventral açıklığı anüsten büyükse dişidir.

Üreme : Dişiler ağızda 20 gün süreli kuluçka yaparlar.

Sıcaklık : 25-26 dereceEn Fazla Büyüdüğü Boy : 13cmEn Az Akvaryum Hacmş : 120 LitreSu Sertliği : SertPH : 7.7 – 8.5Genel

Yorum : En tutulan ciklet balıklarındandır. Kötü şartlara töleransı yüksek , renli, hareketi , üremesi kolay bir balıktır.